Gratis is een term uit het Latijn en wordt gebruikt in diverse Romaanse en Germaanse talen (zoals Nederlands, Afrikaans, Deens, Duits, Engels, Frans, Noors, Portugees, Spaans, Zweeds, Italiaans, Pools) in de betekenis van ‘geen tegenprestatie vereist’ (ergens niet voor hoeven te betalen).
Ik wilde een tekst schrijven dat gratis in mijn ogen niet bestaat. Voortkomend uit mijn allergie voor de supermarkt aanbiedingen van 1+1 gratis, of 2+1 gratis. Ik geloof niet in gratis, we zullen het ergens wel betaald hebben of gaan het nog betalen. En, wat moet ik soms met 2 artikelen als ik er aan 1 genoeg heb. Zeker wanneer het verse artikelen betreft. Ooit schreef ik dat ze dan maar meteen een bak voor de voedselbank klaarzetten, dan kan ik het gratis product daar doneren.
Liever, zou ik zien dat ze de prijs verlagen.
Gratis iets weggeven, ook daar staat iets tegenover. Misschien het goede gevoel bij jezelf dat je krijgt door iets gratis weg te geven, misschien de bewondering of bevestiging van de ontvanger ?
Maar bij het googelen naar de betekenis stond erbij , geen tegenprestatie vereist. En dat kan natuurlijk wel kloppen, vereist is zo’n dwang woord. En ik geloof echt wel in mensen die gratis iets weggeven, spullen die ze te veel hebben, diensten om zoiets voor de ander te doen.
Maar in de onvoorwaardelijkheid geloof ik niet. Ergens, al is het soms diep verborgen verwacht je iets terug van de ander, of van jezelf. En daar is niets mis mee, sterker nog het is gezond. Alleen het zou goed zijn wanneer je je daarvan bewust bent. Want bij geven zonder nemen ontstaat er disbalans, een soort schuld bij de ander. Onbewust, natuurlijk.
Er zijn mensen die zich leeg geven in de hoop iets te ontvangen waarnaar ze verlangen. En dat zit op niveau van erkenning, bevestiging en waardering. Er zijn mensen die ontvangen en niets teruggeven, omdat b.v. de ander dat niet wil en daar geen gelegenheid voor geven, en ook daar ontstaat disbalans. En natuurlijk zijn er periodes dat de een meer geeft dan de ander, omdat het zo loopt, niets mis mee. Als het tij maar weer een keer keert. Merk je bij jezelf die disbalans, ga dan eens met mij in gesprek. Wie weet kunnen we samen je balans herstellen.
En die supermarkt… zet de voedselbankbakken maar klaar, ik doneer graag mijn gratis gedeelte. En dat doe ik dan omdat het goed voelt voor mij dat te doneren en straks niet weg te hoeven gooien!
